beschermen

‘Ik wil helpen met verzorgen”, zei de dochter. En zo gaan we samen beginnen. Een broos lichaam. Liefdevol doen we alle zorghandelingen voor hem voor het laatst. Als we klaar zijn, is het laatste beeld bij leven veranderd in een vredig beeld, waarbij iedereen hem herkent. “Zo is mijn man, onze vader en opa.“ We dekken hem toe met een ragfijne voile, zodat we beschermd naar hem kunnen blijven kijken.

Iedereen in het gezin doet iets wat past bij hem of haar. Waar de een verzorgtalent heeft, heeft de ander talent om alle zakelijke,administratieve handelingen te verzorgen. Ondertussen is het heel mooi om te zien dat voor de invulling van het afscheid een bewuste keuze gemaakt wordt om alles in de lijn van het leven te houden: eenvoud, zorgvuldig, gezinsgericht, liefdevol. De dominee versterkt deze levenskeuze door uit te spreken dat de keuze voor de lezing (herhaling van de bijzondere trouwlezing) wel heel uniek is. Nog nooit heeft hij deze strofe uit de bijbel in zijn lange loopbaan voorgelezen.
De dagen na het sterven tot het afscheid in intieme kring laten aan alle kanten de zorg voor hem zien. De liefde voor hem en de duidelijke keuze voor woorden en inhoud. Bij leven denken en praten over de dood leidt tot het liefdevol ragfijn beschermen van alles wat past bij het leven.

beschermen.jpg

doorgeven

Een voorbereidend telefoontje: “Ben je beschikbaar om ons te begeleiden?” “Zeker, graag.”

doorgeven_klein.jpg

Altijd dierbaar om zo uitgenodigd te worden bij een verwacht aanstaand overlijden. Nauwelijks 4 uur later heeft moeder in het ziekenhuis het leven los gelaten. We spreken af om elkaar in het ouderlijk huis te ontmoeten en daar in alle rust met al haar kinderen haar wensen te bespreken voor haar uitvaart. Een moeder, die bij leven aan heeft gegeven wat ze graag als afscheid wil. En haar kinderen die bij haar leven er met haar over hebben gesproken. Hoe dierbaar. Een goede basis om, rekening houdend met ieders rol in het gezin, haar afscheid in te vullen. In korte tijd zijn de beslissingen genomen in lijn van moeders wensen. Taken efficiënt en naar vermogen verdeeld en wordt er vanaf de eigen woonomgeving van alle kinderen liefdevol toegewerkt naar het afscheid, zoals moeder heeft gewenst. Een moeder, die een plaats in het licht verdient. Licht waar de bloem zijn schoonheid aan kan ontleden. En haar kinderen? De insect die ervoor zorgt dat het stuifmeel van het basisgezin voort mag leven in de eigen omgeving.

geborgen liefde

Klein, teer en heel kwetsbaar. Een kort leven getekend door liefde en verlies. Steeds een beetje minder kunnen, steeds verder kwetsbaar en afhankelijk worden. Dapper strijdend tot het niet meer kon. In je korte en intense leven ben je omringd door liefde en zorg. Altijd hebben er mensen om je heen gestaan, waarbij je vader en moeder eeuwige zorg en liefde aan je hebben gegeven. Hoe je ook was, wat er ook gebeurde. Ze zijn er altijd voor je geweest. Ook toen leven niet meer ging. Samen begin en einde met elkaar ‘doorleeft’. Tot het laatste moment liefdevol op jouw plekje in de kamer verzorgd. Aan alles hebben ze voor je gedacht. Jouw zijn is nu voor eeuwig geborgen in hun hart. Verloren en toch ook weer niet.

geborgen liefde.jpg

speciaal

Een vogel?
Gewoon maar een wolk?
Een teken? ………..


Voor iedereen verschillend, net als de dood en het afscheid.
Als je met een specifieke overtuiging in het leven staat, neem je, passend bij deze levensvisie, ook afscheid van het leven. Eerst van je huis, dan van je dierbare zorgplek om vervolgens opgenomen te worden in de natuur.

En daarbij je visie dat je elders verder gaat. Heel speciaal.

Heel speciaal: ook hoe je dierbaren om je heen, elk in hun eigen taal, verbinding hebben gemaakt met jouw afscheid. Acceptatie dat dit het juiste moment is om te gaan. Dat er altijd verbinding zal blijven, zonder te weten hoe. Heel speciaal.  Net als de lucht een paar dagen na je intieme afscheid.

Heel speciaal: ook hoe je dierbaren om je heen, elk in hun eigen taal, verbinding hebben gemaakt met jouw afscheid. Acceptatie dat dit het juiste moment is om te gaan. Dat er altijd verbinding zal blijven, zonder te weten hoe. Heel speciaal.
Net als de lucht een paar dagen na je intieme afscheid.

jaargetijde

jaargetijden.jpg

Winter en voorjaar: samen naast elkaar. De dorheid als symbool voor het afscheid van een leven dat rijk in jaren is geweest, veel liefde heeft gebracht en veel jaargetijden van vreugde en verdriet heeft doorstaan.

De ontluikende bloei van de magnolia als symbool voor de schoonheid waarmee in liefde en vertrouwen het afscheid vol zorg en toewijding ingevuld is. Een afscheid vol kracht ge’componeerd’, met plaats voor historische beelden, persoonlijke muziek en rituelen waarin de kracht van familie zijn zichtbaar is. Ieder zijn plek, iedereen waarderend in rol en taak en tegelijkertijd met elkaar de bloeiende boom zijn die begonnen is aan de toekomst. Een toekomst waar de herinneringen van een lang leven een structurele plaats hebben gekregen.

met zorg

En dan gaat de telefoon. Met veel zorg en aandacht word ik geïnformeerd over het plotselinge overlijden en de vraag of ik in verband met Anne de Jong haar vakantie (https://www.dejonguitvaartzorg.nl) het afscheid wil begeleiden. Een afscheid van de laatste ouder. Zo maar in de nacht was de dood er. Of zou je moeten zeggen: afscheid van dit leven en voortgaan naar een volgende fase? Voor iedereen een persoonlijke keuze. Hoe mooi om verschillende beelden over dood en ná de dood naast elkaar te kunnen hebben als familie. En dan als kinderen met elkaar vol aandacht voor alle details toewerken naar het moment dat je je laatste ouder op de eigen gekozen plek in de natuur naast de andere ouder aan de aarde toevertrouwd. Eeuwige rust. Waarbij op het pad naar deze plek het detail van zorgvuldigheid, saamhorigheid als een stille boodschap achter blijft. Een liturgieviering in de zon gevolgd door hagel bij het laten dalen van de kist. De natuur verwarmt én is onvoorspelbaar. Het komt tot ons zoals het leven en de dood. Gegeven?

detail.jpg

voorbij de horizon

weggeleden.jpg

De waddenzee: ooit het begin van je leven. En tijdens je leven een hele belangrijk energie-gevende bron. Want het water heeft je vaak ergens gebracht waar je een dierbare inspanning voor hebt moeten leveren. Je rouwkaart, ontworpen door je eigen dierbaren, laat in beeld en woord zien waarvoor je leven zinvol is geweest.

Een man van weinig woorden, veel daden. Voor iedereen iets unieks makend.
En jouw géven bij leven, hebben ze ook aan jóu gegeven, ook rond en na je sterven. Met liefde en zorg is er bij je gewaakt, is er bij je gekeken, is er voor je gezorgd, ben je een bron van inspiratie om zelf als familie met dierbare herinneringen voort te kunnen leven. Een leven, uiteindelijk weggegleden, dierbare herinneringen achterlatend. En natuurlijk ook gemis omdat er geen zichtbare aanwezigheid meer is.

Met elkaar

bij elkaar.jpg

De ene dag ben je jarig, de andere dag is je leven zomaar weggegleden.

Vier je eerst uitbundig met je familie je respectabele leeftijd, nog geen week later wordt je leven in aanwezigheid van al je kinderen, kleinkinderen, (bijna alle) achterkleinkinderen, je zus, je liefdevolle zorgprofessionals en dierbare kennissen herdacht als afronding van een bevlogen leven.

Bij elkaar en met elkaar.
Afronding van een generatie-lijn. Tijd om als volgende generatie het leven waardevol in te vullen. Ieder vanuit zijn of haar eigen beeld op het leven wat afgesloten is.