achter de deur

In de donkere dagen van je leven word je soms geraakt door een lied of door een prachtige kunstwerk wat zomaar op je pad komt. De hele wereld gaat ogenschijnlijk gewoon door met leven, terwijl dat van jou volledig op z’n kop is komen te staan door een onverwacht bericht. Achter jouw deur gebeurt iets wat je niemand toewenst. En tegelijkertijd heb je er rekening mee gehouden. Maar als dat moment dan ineens daar is, dan ……………………………. dan heeft iemand voor jou de woorden gevonden die bij jou zouden kunnen passen.

Elk mens die hef zich 'm kruus te dragen
Opzich bennen die kruuzen precies eben groot
't verschil is; de iene hef der iene van piepschoem
En de ander die hef 'm van lood… ……………………………

| Daniël Lohuus - album Allenig IV - |

Schoonheid van muziek, kunst, woorden en liefde kan de deur voor je openen om een nieuwe balans te vinden in je leven.

achter de deur_klein.jpg

hand toe reiken

hand toesteken_klein.jpg

Al eens op de dijk bij Holwerd gekeken naar de beelden die daar staan in het kader van ‘sense of place’? De verstilde locatie met de enorme beelden maakt het geheel indrukwekkend. Zelfs de hand is immens. En hoe mooi past zo’n ‘groot’ detail van het beeld bij afscheid nemen. Soms is het nodig om in je verdriet die de dood met zich mee brengt, elkaar een hand toe te reiken. Want alleen door zo’n groots gebaar lukt het je als familie om even over alle strubbelingen heen te stappen. Om er met elkaar voor te zorgen dat afscheid nemen dierbaar is. Om ruimte te geven voor ieders verhaal. Om alle generaties aan bod te laten komen. Om ………… Hoe moeilijk dat ook is. De dood maakt echter altijd de onderlinge verhoudingen zichtbaar.

Bewondering dat je dat als familie met elkaar durft op te brengen. Bewondering dat je aandacht blijft houden voor iedereen. Bewondering dat je, naast je eigen emoties, bereid bent om naar de ander te luisteren. Een uitgestoken hand om samen opnieuw na te gaan denken hoe de toekomst eruit gaat zien, hoe moeilijk ook. En ondanks alles een warm en betrokken afscheid kunnen maken verdient een compliment. De uitgestoken hand is het begin. Tijd en ruimte is nodig om de nieuwe tijd zonder de dierbare in te gaan.

bruisend

bruisend-klein.jpg

Ooit komt het moment dat je ook je laatste ouder los moet laten. Je rol als kind heb je al lang achter je gelaten: je hebt je eigen gezin, je broers en zussen wonen her en der in het land of zelfs overzee en je rol van kind is mogelijk al veranderd in een zorgtaak voor je ouder op leeftijd. Hele normale ontwikkelingen. En dan kondigt zich toch ‘ineens’ de dood aan. Je wordt weer even het gezin van vroeger als je samen als kinderen van je overleden ouder moet nadenken over de tekst van de rouwkaart, over de invulling van het afscheid, over de plaats en rol die een ieder daarin mag en kan krijgen. Kortom: van je eigen zelfstandigheid wordt gevraagd om te geven en te nemen, om elkaar de waarheid te zeggen zonder elkaar te veroordelen, om elkaar ruimte te geven voor eigen meningen, om …………………………. samen tijd te nemen om bij een goed afscheid te komen.
Eén ding weet je zeker: je hoort als kinderen vanzelfsprekend bij elkaar. Net als de zee waar het water even spannend en bruisend omhoog kan komen en daarna weer door vloeit naar het rustige vertrouwde strand.

voor anderen

Alle belangrijke waarden rondom je nadere afscheid had je uitgewerkt met je dierbare familie en vrienden om je heen: Wat je aan wilde, wat je mee wilde, waar je liturgisch afscheid aan moest voldoen, welke bloemen je graag bij je zag staan als je sterven gekomen was, welke muziek je graag wilde, ………… En dat vanuit je houding dat je je hele leven gegeven hebt zonder zelf iets te eisen. Als de ragfijne spinrag die je nodig hebt om de dauwdruppels te laten schitteren. Zonder spinrag geen schitteringen van de dauw en regendruppels.
En, zoals jij de spinrag in het leven bent geweest voor heel veel anderen om er te mogen zijn, zo hebben jouw familie en vrienden jou nu een plaats gegeven bij je afscheid. Schitteren mochten de anderen, verfijnd hebben zij de spindraden om je heen gecreëerd. Een onbaatzuchtige glansrol is je door hen toebedeeld bij het einde van je aardse bestaan. Als een parel ……………………………..

Voor anderen. Hoe mooi.

voor anderen.jpg

toewijding

Op vakantie werd ik geraakt werd door de schoonheid en structuur van een Maria-beeld aan het plafond in een kerk in Bad Münstereifel. Een beeld omringd met kaarsen. Bracht me in de serene rust van het gebouw weer even bij het afscheid van een gelovige vader. Het afscheid van de laatste ouder. Gestorven in de berusting van het geloof. Waar al zijn kinderen om hem heen met veel toewijding in zijn geest en vanuit zijn vertrouwen het afscheid voor hem hebben verzorgd. Hoe dierbaar.
Maria, voor menigeen symbool voor geloof, maar ook voor de stille organiserende kracht van een vrouw. De kaarsen als licht voor de de toekomst om de herinneringen levend te houden. Een mooi beeld om rustig naar te kijken. Ooit, lang geleden, met toewijding gemaakt.

toewijding.jpg

beschermen

‘Ik wil helpen met verzorgen”, zei de dochter. En zo gaan we samen beginnen. Een broos lichaam. Liefdevol doen we alle zorghandelingen voor hem voor het laatst. Als we klaar zijn, is het laatste beeld bij leven veranderd in een vredig beeld, waarbij iedereen hem herkent. “Zo is mijn man, onze vader en opa.“ We dekken hem toe met een ragfijne voile, zodat we beschermd naar hem kunnen blijven kijken.

Iedereen in het gezin doet iets wat past bij hem of haar. Waar de een verzorgtalent heeft, heeft de ander talent om alle zakelijke,administratieve handelingen te verzorgen. Ondertussen is het heel mooi om te zien dat voor de invulling van het afscheid een bewuste keuze gemaakt wordt om alles in de lijn van het leven te houden: eenvoud, zorgvuldig, gezinsgericht, liefdevol. De dominee versterkt deze levenskeuze door uit te spreken dat de keuze voor de lezing (herhaling van de bijzondere trouwlezing) wel heel uniek is. Nog nooit heeft hij deze strofe uit de bijbel in zijn lange loopbaan voorgelezen.
De dagen na het sterven tot het afscheid in intieme kring laten aan alle kanten de zorg voor hem zien. De liefde voor hem en de duidelijke keuze voor woorden en inhoud. Bij leven denken en praten over de dood leidt tot het liefdevol ragfijn beschermen van alles wat past bij het leven.

beschermen.jpg

doorgeven

Een voorbereidend telefoontje: “Ben je beschikbaar om ons te begeleiden?” “Zeker, graag.”

doorgeven_klein.jpg

Altijd dierbaar om zo uitgenodigd te worden bij een verwacht aanstaand overlijden. Nauwelijks 4 uur later heeft moeder in het ziekenhuis het leven los gelaten. We spreken af om elkaar in het ouderlijk huis te ontmoeten en daar in alle rust met al haar kinderen haar wensen te bespreken voor haar uitvaart. Een moeder, die bij leven aan heeft gegeven wat ze graag als afscheid wil. En haar kinderen die bij haar leven er met haar over hebben gesproken. Hoe dierbaar. Een goede basis om, rekening houdend met ieders rol in het gezin, haar afscheid in te vullen. In korte tijd zijn de beslissingen genomen in lijn van moeders wensen. Taken efficiënt en naar vermogen verdeeld en wordt er vanaf de eigen woonomgeving van alle kinderen liefdevol toegewerkt naar het afscheid, zoals moeder heeft gewenst. Een moeder, die een plaats in het licht verdient. Licht waar de bloem zijn schoonheid aan kan ontleden. En haar kinderen? De insect die ervoor zorgt dat het stuifmeel van het basisgezin voort mag leven in de eigen omgeving.

geborgen liefde

Klein, teer en heel kwetsbaar. Een kort leven getekend door liefde en verlies. Steeds een beetje minder kunnen, steeds verder kwetsbaar en afhankelijk worden. Dapper strijdend tot het niet meer kon. In je korte en intense leven ben je omringd door liefde en zorg. Altijd hebben er mensen om je heen gestaan, waarbij je vader en moeder eeuwige zorg en liefde aan je hebben gegeven. Hoe je ook was, wat er ook gebeurde. Ze zijn er altijd voor je geweest. Ook toen leven niet meer ging. Samen begin en einde met elkaar ‘doorleeft’. Tot het laatste moment liefdevol op jouw plekje in de kamer verzorgd. Aan alles hebben ze voor je gedacht. Jouw zijn is nu voor eeuwig geborgen in hun hart. Verloren en toch ook weer niet.

geborgen liefde.jpg