uitvaart

statig

De dag begint druilerig. Harde wind en regen. Regen die je nauwelijks ziet maar waar je wel heel nat van wordt. In deze sfeer breng ik de rijdende baar van het crematorium in Goutum naar het woonhuis in Goutum waar in heel intiem verband in de woonkamer een liefdevol afscheid is georganiseerd. Thuis, passend bij de manier waarop de overledene de laatste jaren leefde. Thuis, omdat je met elkaar rondom de kist kunt zitten. Thuis, omdat je onder het genot van koffie en heerlijk verzorgde sandwiches levensherinneringen op kunt halen. Thuis, met de eigen CD-speler passende muziek laten horen. Thuis, want…………………….. En na afloop lopen we gezamenlijk de laatste route: van huis naar het crematorium. Inmiddels is het droog geworden en wordt de wandeling verzacht door de natuur om ons heen: de hazelaar, statig bloeiend. Heel passend bij de statigheid van de overledene. En het begin van een nieuwe tijd. Maar eerst de winter (rouw) door.

statig.jpg

liefde over grenzen heen

Liefde gaat over grenzen heen. De wereld ligt voor je open om een goede partner te vinden waar je lief en leed mee wilt delen.

Ook in het donkere deel van het leven als de dood zijn intrede doet. Dan is het mooi om te zoeken naar rouwrituelen die de 2 werelddelen waar de liefde elkaar gevonden heeft, verbindt. Met elkaar praten in 2 talen, waar nodig de belangrijke vragen laten vertalen in de eigen taal, aandacht geven aan wat gewenst en noodzakelijk is in een cultuur die niet de Friese cultuur is, en zoeken naar de juiste plaats van de Nederlandse rituelen bij afscheid.

Samen, dan lukt het altijd. Afscheid nemen over de grenzen van de liefde, over de grenzen van de verschillende culturen, zelfs in dit verband over de grens van 2018.

wereld liefde.jpg

vertrokken

voorbij.jpg

Vertrokken. Dit keer niet naar zijn geliefde 2e ‘vader’land, maar vertrokken uit dit leven. Vredig, omdat het lichaam niet meer verder kon. Een markante man die op geheel eigen wijze zijn leven invulling heeft gegeven. Eerst door te leven volgens de klassieke samenlevensvormen en uiteindelijk te kiezen voor datgene wat helemaal bij hem paste. Op de dag van het afscheid kwamen beide levens bij elkaar in prachtige beelden en dierbare woorden. Zijn afscheid: gekozen vanuit alle persoonlijke wensen die, voorzien van zijn paraaf, keurig gebundeld zaten in een blauwe ordner bij hem thuis. Een afscheid waarin, naast alle levensstappen, ook het gemis van zijn veel te jong gestorven zoon een plaats kreeg. Hoe dierbaar. Voor iedereen een plek. Zijn naam leeft voort bij zijn zoon.
Vertrokken uit het leven, maar niet vergeten.

hoop

hoop.jpg

Sommige ziekten vragen een leven van balanceren, van accepteren dat je wereld heel klein is, van afscheid nemen wat een leven dierbaar maakt, van uitkijken naar of hopen op. En ondertussen gaat de wereld om je heen in alle hectiek gewoon door. Alleen jij merkt er niet zo veel meer van.

Als dan het (bevrijdende) afscheid van het leven eindelijk komt, is het heel dierbaar dat je familie om je heen met heel veel zorg alles voor je regelt, zoals je het ooit hebt aangegeven.

Hoop en vertrouwen als kunst van het leven.

getijde

van eb naar vloed.jpg

Loslaten van het leven is net als de getijde. Bij vloed is alles in overvloed aanwezig. Maar met het wegvloeien van het water, blijft alleen de basis over. Een wad, waar de tekeningen van het leven op een bijzondere manier zichtbaar zijn. Tegelijkertijd de wetenschap dat deze broosheid weer weg vloeit als het water weer tot vloed gaat stijgen. Afscheid is als eb: gefocust zijn op alle kleine details, vastleggen in je herinnering wat allemaal dierbaar is aan het leven met je dierbare, durven voortleven met de gedachte dat de dood een bevrijding is als het lichaam niet meer kan. En weten dat de vloed met zijn overvloedig water de zonnestralen weer zal laten weerspiegelen op alles wat (onzichtbaar) is.

in de nacht

in de nacht.jpg

In het donkere deel van de nacht hield je leven op. Als een tak die de herfst ineens als het laatste jaargetijde mee maakt. Waar de wind al menig blad verloren heeft laten gaan. En waar de noesten op iedere tak het leven tekenen.

Jouw tak, voortgekomen uit een stevige stam, is als eerste van de afstammingstakken gegaan. Met veel zorg is er heel intiem afscheid van je genomen.

Gegaan in de nacht, aan de aarde toevertrouwd in de volle herfstzon.

niet te zien

Zomaar ineens, zo onverwacht.
Zeker als je niets vermoedend op de hoogte gebracht wordt door de politie dat je dierbare ouder op weg naar……… ineens op straat is komen te overlijden. Geen afscheid, geen laatste woord, geen kus, geen …………….. Zomaar ineens is alles anders. Moeten er keuzes gemaakt worden waar je niet over na hebt kunnen denken, moet je handelen, moet je………….. op zoek gaan in jezelf wat voor jou belangrijk is bij afscheid nemen. Wat wil je graag, waar put je vertrouwen uit, wat heb je daarvoor nodig, hoe hou je iedereen betrokken en waar is er plaats voor je eigen verdriet. Je wensen verwoorden kunnen dan als een hou-vast, als een looplijn, door de dagen tot het afscheid lopen. En dan voel je dat het goed is, dat je alles samen met je gezin hebt kunnen doen, dat iedereen daar zijn eigen plaats in heeft kunnen krijgen. Dat al je handelen je gebracht heeft bij werkelijk afscheid kunnen nemen. En dat je erop durft te vertrouwen dat wat je niet meer kunt zien, toch dichtbij je kan zijn. Toekomst vraagt oneindig vertrouwen hebben in ……………..

loslaten en vertrouwen

vertrouwen.jpg

Eens komt het moment dat je al je dierbaren om je heen los moet laten, dat je toegeeft aan het vertrouwen wat je hebt aan wat er na je dood gaat komen. Zo’n moment: waar jíj naar uitkijkt en je dierbaren nog niet. Omdat ze je graag nog een poosje om je heen willen hebben.

Loslaten is open durven staan voor een vervolg, wat dat ook maar is. Loslaten van aardse dingen, van aardse dierbaren, van ………….
Het vertrouwensvolle moment is er dan ineens in de ochtend. Je laat je dierbaren achter met de liefde waar je ze mee omringt hebt. Met het vertrouwen dat deze weg de juiste is. Met de ruimte voor hen om op eigen wijze invulling te geven aan loslaten, rouwen en werken aan de toekomst. In liefde word je nooit vergeten.