water

water.jpg

Mens worden doe je beschermd in het lichaam van je moeder. Met (vrucht)water om je heen hoop je dat alle celdelingen zo mogen gaan dat je lichaam tot leven mag komen. Soms breekt je levenspad al vroeg af en is het wonder van leven voor jou absoluut niet mogelijk. Je wordt (met verdriet) geboren. Je bent prachtig én het is direct zichtbaar dat leven nooit voor jou zou kunnen. Je wordt tot je afscheid liefdevol bekeken, aangeraakt, omringd met liefde, terwijl je rustig in een bakje met gewoon koud water ligt. Je hebt een dappere moeder en vader die al het moeilijke van afscheid nemen niet uit te weg gaan.

Het koude water om je heen maakt dat je mooi blijft, dat er foto's van je gemaakt kunnen worden, dan er om je gehuild wordt, dat je opa en oma je hebben mogen zien, dat ......kortom dat je geboorte én je dood herinneringen voor eeuwig hebben gemaakt. 

Water: eerst vruchtwater om in te groeien. Daarna kraanwater om in te bewaren, te koesteren en levensherinneringen te maken. En, natuurlijk, naast het dapper zijn van je ouders, ook tranen van verdriet. Met zoveel zorg kun je overgaan naar 'de andere kant'. 

detail

verwonderen 2.jpg

Je naderend afscheid kun je zelf goed invullen. Alles wat voor jou belangrijk is, kun je opschrijven en delen met je dierbaren. Voorbereidingen als de keuze van je graf, kun je samen bij leven maken. De natuur en eeuwige rust is de focus. Als het moment van sterven dan daar is, dan kun je vertrouwensvol het leven los laten. 

En als dierbare heb je dan houvast in wat je liefde van je leven belangrijk vindt, dat je haar liefdevol thuis bij je kunt houden tot haar afscheid, dat je haar dagelijks lekker kunt laten ruiken met haar parfum, dat je schoonzus als dierbaar maatje het hele proces van afscheid verder met je mag invullen, dat je al improviserend wacht op je familie, dat je terugkijkend kunt vaststellen dat alle wensen van je liefde een prachtig afscheid heeft gebracht. 
Weet hebben van details, durven kijken naar details: een krachtige focus om de stilte, die na het afscheid ontstaat, door te komen. 

deur

Met de dood wordt de deur van het leven gesloten. Soms is daar een aanloop-tijd voor nodig van afstand nemen van werk, afstand nemen van fysieke gezondheid, afstand nemen van ........... Ja, eigenlijk komt alles wat je lief is in het leven in een ander perspectief te staan als de dood het leven overneemt. Dierbaar is het als je tot je uitvaart gewoon in je veilige omgeving van je eigen huis mag blijven. Een vertrouwde omgeving, bij leven én bij dood.
En voor je dierbaren: afscheid nemen van het leven, het sluiten van je levensdeur, vraagt om samen én ieder voor zich keuzes maken hoe en wat je belangrijk vindt bij afscheid nemen. Waardevol is het als de uitvaart een sfeer kan laten zien van verbinding én eigenheid. 
De dood: een deur wordt gesloten en opent altijd ergens weer een nieuwe.   

gesloten.jpg

warme herinneringen

warme herinneringen.jpg

In een lang leven samen maak je veel herinneringen voor later. Als de fysieke beperkingen zo groot worden dat de dood een oplossing is, dan ben je blij voor de overledene. Je denkt dat rouwen dan niet nodig is. Maar niets is minder waar: meer dan 60 jaar bij elkaar zijn, betekent gewoon je maatje missen. Afscheid nemen in liefde geeft gelukkig ruimte om je eigen pad te kiezen wat je wel en wat je niet wilt. Bijv. om samen met je zonen en hun gezinnen keuzes te maken die helemaal aansluiten bij de familiewaarde. Mooi is het personeel van de plek waar je partner de laatste jaren uit zorg heeft moeten wonen, een ere haag maakt bij het uitdragen. Mooi is het om overladen te worden met kaarten ook al het je het afscheid in heel intiem familieverband gedaan. En als het laatste afscheid betekent dat je met elkaar als familie liefdevolle levensherinnering op kunt halen, dan is de warmte voelbaar.  

kijken

Je kijkt én ziet het aankomen. En toch, als het moment van sterven er ineens is, zijn alle hoopvolle gedachten om nog een dierbare periode samen thuis te hebben, in een seconde voorbij. Alle stille persoonlijke gedachten over het afscheid worden ineens werkelijkheid. Tijd om in stilte te mijmeren is maar beperkt mogelijk. Immers, de tijd tussen sterven en afscheid nemen is altijd beperkt. En in deze korte tijd is er toch altijd iets om naar uit te kijken, om de vogels te horen zingen en de zon als warmtebron te ervaren.  In het donker van het afscheid op zoek naar het licht. En dat begint bij durven kijken. 

kijk.jpg

samen

alleen verder_klein.jpg

 

Als tweeling geboren, sterf je dan alleen? Ja, als je het puur vanuit feiten benaderd. Je eigen sterven is een proces wat je in je eentje aflegt. Maar, als je gewend bent om je leven altijd met elkaar te delen, dan sterf je nooit alleen. Liefdevol wordt er om je heen gestaan bij je laatste momenten. Zowel door je tweelingzus als door vele familieleden, voor wie je veel betekent hebt. Voor jou mogen de bladen van de klaproos dan inmiddels afgevallen zijn. Na de bloei heeft de klaproos echter nog een prachtige kern.Een kern vol zaad. Een kern om als basis te dienen voor levende herinneringen. Een kern die de moeite waard is om te zaaien.  

de weg vervolgen

de weg vervolgen.jpg

Samen naar boven én zonder weer naar beneden. 
Soms letterlijk naar boven om op de top van Friesland een geheel eigen, sfeervolle afscheidsbijeenkomst te houden voor je laatste dierbare en markante ouder.  Maar ook figuurlijk omdat je slechts in korte tijd met je familie een 'top'prestatie moet leveren om het afscheid vorm te geven zoals je dat je dierbare gunt. Een topprestatie die je niet kunt oefenen, ook al heb je een ervaringsrugzak gevuld met dierbare bagage in het afscheid nemen. Luisteren naar elkaar, elkaar ruimte geven en daarna samen er voor gaan staan, is niet in een gouden medaille te vatten. Maar wel emotionele topsport. 

En het pad naar beneden volgt onherroepelijk, is het begin van het vinden van een nieuw evenwicht in leven met herinneringen. De pelgrimstocht naar het nieuwe is begonnen. 

op weg

weg zw.jpg

Je laatste weg kun je op vele manieren afleggen. Dierbaar is het als je daarbij 'gedragen' kunt worden door de dierbaren van je leven. En dierbaren zijn niet alleen mensen.

Als bij leven de paarden erbij horen, dan is het heel bijzonder om door je familie-paard weggebracht te kunnen worden. Rustig, gecontroleerd, luisterend naar de aanwijzingen van de menner, flink doorstappend naar de afscheidsbijeenkomst. Het paard als liefdevolle afscheidsbegeleider. Een bijzonder mooi afscheidsbeeld. Geheel passend bij het op eigen wijze invullen van een passende vorm van afscheid. Ieder op zijn eigen manier.