in de nacht

in de nacht.jpg

In het donkere deel van de nacht hield je leven op. Als een tak die de herfst ineens als het laatste jaargetijde mee maakt. Waar de wind al menig blad verloren heeft laten gaan. En waar de noesten op iedere tak het leven tekenen.

Jouw tak, voortgekomen uit een stevige stam, is als eerste van de afstammingstakken gegaan. Met veel zorg is er heel intiem afscheid van je genomen.

Gegaan in de nacht, aan de aarde toevertrouwd in de volle herfstzon.

accepteren en waarderen

accepteren en waarderen.jpg

Afscheid is ……………………………...………. voor ieder mens uniek.
Als je geen kwaliteit van leven meer ervaart omdat je lichaam geen fysieke mogelijkheden meer heeft, dan vraagt dat acceptatie en waardering. Acceptatie dat je de goede keuzes maakt. Waardering omdat je durft.

En voor je dierbaren geldt dat óók. Acceptatie door je in alle stappen bij te staan. Waardering doordat je duidelijk bent over wat je wilt bij je afscheid.

Afscheid is ………………… acceptatie en waardering voor het los durven laten van wat je hier had.
Afscheid is ………………… ondersteunen en er zijn.

niet te zien

Zomaar ineens, zo onverwacht.
Zeker als je niets vermoedend op de hoogte gebracht wordt door de politie dat je dierbare ouder op weg naar……… ineens op straat is komen te overlijden. Geen afscheid, geen laatste woord, geen kus, geen …………….. Zomaar ineens is alles anders. Moeten er keuzes gemaakt worden waar je niet over na hebt kunnen denken, moet je handelen, moet je………….. op zoek gaan in jezelf wat voor jou belangrijk is bij afscheid nemen. Wat wil je graag, waar put je vertrouwen uit, wat heb je daarvoor nodig, hoe hou je iedereen betrokken en waar is er plaats voor je eigen verdriet. Je wensen verwoorden kunnen dan als een hou-vast, als een looplijn, door de dagen tot het afscheid lopen. En dan voel je dat het goed is, dat je alles samen met je gezin hebt kunnen doen, dat iedereen daar zijn eigen plaats in heeft kunnen krijgen. Dat al je handelen je gebracht heeft bij werkelijk afscheid kunnen nemen. En dat je erop durft te vertrouwen dat wat je niet meer kunt zien, toch dichtbij je kan zijn. Toekomst vraagt oneindig vertrouwen hebben in ……………..

loslaten en vertrouwen

vertrouwen.jpg

Eens komt het moment dat je al je dierbaren om je heen los moet laten, dat je toegeeft aan het vertrouwen wat je hebt aan wat er na je dood gaat komen. Zo’n moment: waar jíj naar uitkijkt en je dierbaren nog niet. Omdat ze je graag nog een poosje om je heen willen hebben.

Loslaten is open durven staan voor een vervolg, wat dat ook maar is. Loslaten van aardse dingen, van aardse dierbaren, van ………….
Het vertrouwensvolle moment is er dan ineens in de ochtend. Je laat je dierbaren achter met de liefde waar je ze mee omringt hebt. Met het vertrouwen dat deze weg de juiste is. Met de ruimte voor hen om op eigen wijze invulling te geven aan loslaten, rouwen en werken aan de toekomst. In liefde word je nooit vergeten.

water

water.jpg

Mens worden doe je beschermd in het lichaam van je moeder. Met (vrucht)water om je heen hoop je dat alle celdelingen zo mogen gaan dat je lichaam tot leven mag komen. Soms breekt je levenspad al vroeg af en is het wonder van leven voor jou absoluut niet mogelijk. Je wordt (met verdriet) geboren. Je bent prachtig én het is direct zichtbaar dat leven nooit voor jou zou kunnen. Je wordt tot je afscheid liefdevol bekeken, aangeraakt, omringd met liefde, terwijl je rustig in een bakje met gewoon koud water ligt. Je hebt een dappere moeder en vader die al het moeilijke van afscheid nemen niet uit te weg gaan.

Het koude water om je heen maakt dat je mooi blijft, dat er foto's van je gemaakt kunnen worden, dan er om je gehuild wordt, dat je opa en oma je hebben mogen zien, dat ......kortom dat je geboorte én je dood herinneringen voor eeuwig hebben gemaakt. 

Water: eerst vruchtwater om in te groeien. Daarna kraanwater om in te bewaren, te koesteren en levensherinneringen te maken. En, natuurlijk, naast het dapper zijn van je ouders, ook tranen van verdriet. Met zoveel zorg kun je overgaan naar 'de andere kant'. 

detail

verwonderen 2.jpg

Je naderend afscheid kun je zelf goed invullen. Alles wat voor jou belangrijk is, kun je opschrijven en delen met je dierbaren. Voorbereidingen als de keuze van je graf, kun je samen bij leven maken. De natuur en eeuwige rust is de focus. Als het moment van sterven dan daar is, dan kun je vertrouwensvol het leven los laten. 

En als dierbare heb je dan houvast in wat je liefde van je leven belangrijk vindt, dat je haar liefdevol thuis bij je kunt houden tot haar afscheid, dat je haar dagelijks lekker kunt laten ruiken met haar parfum, dat je schoonzus als dierbaar maatje het hele proces van afscheid verder met je mag invullen, dat je al improviserend wacht op je familie, dat je terugkijkend kunt vaststellen dat alle wensen van je liefde een prachtig afscheid heeft gebracht. 
Weet hebben van details, durven kijken naar details: een krachtige focus om de stilte, die na het afscheid ontstaat, door te komen. 

deur

Met de dood wordt de deur van het leven gesloten. Soms is daar een aanloop-tijd voor nodig van afstand nemen van werk, afstand nemen van fysieke gezondheid, afstand nemen van ........... Ja, eigenlijk komt alles wat je lief is in het leven in een ander perspectief te staan als de dood het leven overneemt. Dierbaar is het als je tot je uitvaart gewoon in je veilige omgeving van je eigen huis mag blijven. Een vertrouwde omgeving, bij leven én bij dood.
En voor je dierbaren: afscheid nemen van het leven, het sluiten van je levensdeur, vraagt om samen én ieder voor zich keuzes maken hoe en wat je belangrijk vindt bij afscheid nemen. Waardevol is het als de uitvaart een sfeer kan laten zien van verbinding én eigenheid. 
De dood: een deur wordt gesloten en opent altijd ergens weer een nieuwe.   

gesloten.jpg

warme herinneringen

warme herinneringen.jpg

In een lang leven samen maak je veel herinneringen voor later. Als de fysieke beperkingen zo groot worden dat de dood een oplossing is, dan ben je blij voor de overledene. Je denkt dat rouwen dan niet nodig is. Maar niets is minder waar: meer dan 60 jaar bij elkaar zijn, betekent gewoon je maatje missen. Afscheid nemen in liefde geeft gelukkig ruimte om je eigen pad te kiezen wat je wel en wat je niet wilt. Bijv. om samen met je zonen en hun gezinnen keuzes te maken die helemaal aansluiten bij de familiewaarde. Mooi is het personeel van de plek waar je partner de laatste jaren uit zorg heeft moeten wonen, een ere haag maakt bij het uitdragen. Mooi is het om overladen te worden met kaarten ook al het je het afscheid in heel intiem familieverband gedaan. En als het laatste afscheid betekent dat je met elkaar als familie liefdevolle levensherinnering op kunt halen, dan is de warmte voelbaar.