Kom je ook 12 oktober?

Samen eens een praatje maken over iets waarvan we zeker weten dat het ooit gaat komen?
Ik ontmoet je graag op zaterdag 12 oktober op de informatiedag Mensenlinq | platform rondom sterven | in de Grote of Jacobijner Kerk in Leeuwarden. De beurs is gratis toegankelijk tussen 10.00 uur en 16.00 uur.

mensenlinq informatiebeurs 12 oktober 2019_klein.jpg

mijmeren

jan kruis museum.jpg

Vakantie voorbij. Altijd leuk om dan weer aan de hand van foto’s herinneringen op te halen. Herinneringen van ‘voorbij-tijden’.
En bij iets wat voorbij is, past heel goed een bezoek aan het historische dorp Orvelte, een mooie vakantieplek. Je waant je in vroegere tijden. Mooi om te zien hoe vroeger bewaard is gebleven voor het hier-en-nu.
In het dorp bevindt zich tegenwoordig ook het Jan Kruis-museum. De rode kater, Catootje, ze zijn er allemaal te zien in originele tekeningen van Jan. Even zag ik mezelf als puber weer zitten op de bank bij mijn ouders om de nieuwe Jan, Jans en de kinderen te lezen zodra de Libelle weer op de deurmat was beland. Heerlijke tijden, tijden van voorbij.
En dat Jan ook durfde te tekenen over tijden van voorbij, van afscheid, blijkt wel uit onderstaande tekening. Omdat de tekening achter glas tentoongesteld wordt, zie je ook nog het hier in nu: Wij, kijkend naar de tekening van Jan. Een bezoek meer dan waard.

Tijden van voorbij: heerlijk om over te blijven mijmeren.

jan kruis.jpg

#laatzienwiejebent

Branding: Op de heetste dag van het jaar naar de branding om af te koelen? Nee, naar de workshop over ‘branding’ (alles wat met je merk te maken heeft) in Deventer. Drukwerkdeal als organisator en Loes Wernsen als docent. En, net zoals het weer, je wordt er warm van als je naar bevlogen mensen luistert. En warm omdat nadenken over het profileren van je eigen vak veel denk-energie vraagt. Want, ja, hoe maak je je zichtbaar in logo, typografie, beeld en tekst dat je vol passie voor het coachen van families gaat die hun dierbare aan de dood hebben moeten afstaan?

#laatzienwiejebent.jpg

Mijn ‘dode’ vogel draag ik liefdevol. Kinderen vragen mij vaak: “wat is dit?“

En als ik dan vraag wat ze zien, dan hoor ik altijd ‘een dood vogeltje’. “Ja”, zeg ik dan, “als je van voren naar het vogeltje kijkt is ie dood. Maar als ik naar beneden kijk, dan zie ik helemaal geen dood vogeltje. En zo is het ook voor opa: hij ademt niet meer en ligt heel mooi dood op zijn bed. Maar als jij aan je opa denkt, dan denk je helemaal niet aan je dode opa. Maar aan de opa waar je mee kon stoeien, enz. Kijken kun je dus op meerdere manieren”.

Vermijden of er voor gaan?

“Wat er in onze psyche gebeurt, is volkomen normaal.”[1].

Wij mensen zijn erg gemotiveerd om veel afstand te houden tot risico's, legt hij uit. Dat doen we bijvoorbeeld door ons gedrag aan te passen – een fiets op slot te zetten, om maar eens wat te noemen. Maar vervolgens is er nog het onderbewuste dat ingrijpt. Door te maken dat je onderwerpen in je denken en spreken vermijdt, bijvoorbeeld - niemand praat graag over zijn eigen dood, of over die van zijn lieven, getsie nee, doe niet zo eng, en dan gaat het weer snel over iets gezelligers. Naast risico's vermijden kan het onderbewuste ze ook neutraliseren, zegt de lector. Dan zegt het dingen tegen je als 'joh, zo'n vaart zal het niet lopen',…………

[1] Remco Spithoven, lector maatschappelijke veiligheid en gepromoveerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam over angst van mensen om slachtoffer te worden van criminaliteit.

Trouw 8 juni 2019, katern de Tijd:
Nu komt het wel heel dichtbij.

Onder het genot van een kopje koffie de krant aan het lezen. En dan, volkomen onverwachts, een alinea lezen die even tot nadenken aanzet: Niemand praat graag over zijn eigen dood. Op zich logisch. Leven gaan we graag zo lang mogelijk voor. En dan bij voorkeur ook nog graag ‘in goede gezondheid en helderheid van geest’. Maar betekent dit dan ook dat je niet over je eigen dood bij leven (ooit, … later,…. ver weg) zou moeten nadenken? Onze psyche drukt dit thema blijkbaar makkelijk weg. En toch is ‘nadenken over’ absoluut niet de dood over jezelf of je dierbaren afroepen. Want als we doorgaans alles goed voorbereiden (bijv thema’s als: het leven doorgeven, van baan veranderen, een huis kopen, een levensfeest, etc,….), waarom dan ook niet met je dierbaren onder het genot van een kop koffie in ontspannen sfeer eens vrijblijvend brainstormen over hoe jij aankijkt tegen de dood, wat je hoopt als de dood is ingetreden, wat je je dierbaren toewenst, wat je belangrijke levenswaarden vindt die je graag bij je afscheid ergens terug wilt zien, ………….. Teveel vragen om bij leven voorbij te laten gaan. Ik zou het doen. Ook al zegt je psyche: joh, zo’n vaart zal het wel niet lopen. Ik zou dat gegeven als hoopgevend vasthouden tijdens dit gesprek. Durft u?

Op les

Leren kun je nooit teveel. Dus vol goede moed vertrek ik op zaterdagochtend naar Drenthe. Tas mee, zoals een goede student betaamt. Van 9.00 tot 15.00 geen uitvaartondernemer maar even in de leerling-positie. Heerlijk: oefenen, fouten mogen maken, oplossingen bedenken en weer vrolijk door. Ondertussen genieten van de goed verzorgde koffie/thee/lunch. En een cursusleider die op zijn eigen didactische manier de groep laat oefenen. Wat toch een bijzondere positie.

Mijn leerstof voor deze bijeenkomst: airbrushen, een zachte vorm van make-up voor de kwetsbare overledene. Na een dagje oefenen word ik steeds handiger in het gebruik van het apparaatje. Dat is prachtig. Want, hoewel ik voor specialistisch werk altijd graag een expert er bij vraag, denk ik dat ik deze vorm van verzorging prima zelf kan uitoefenen. En mijn aanname voor deze studiedag komt prachtig overeen met de inhoud van de cursus. Voor alles geldt: vaardigheden groeien naar mate je ze vaker doet.

Brengt me wel bij een kwetsbaar punt: is het écht nodig om een overledene mooi te maken? Is het veranderen van het lichaam niet passend bij het natuurlijk proces van afscheid nemen, van loslaten? Of durf ik het te hanteren om het beeld van de dierbare zachter te maken als je heel erg getekend bent door de dood?
Ik ga het ervaren. Het kunnen is 1, en het doen is alleen gewenst als mijn rouwende familie er expliciet om vraagt. Als het voor het liefdevol rouwen gewenst is. En daar begeleid ik iedereen graag in.

op les.jpg